Menenjit Nedir? – Menenjit Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Menenjit nedir, omuriliği ve beyni saran bir zarın iltihaplanması hastalığıdır. Bulguları geniş olmakla birlikte özellikle ense sertliği, baş ağrısı ve ateş ile beraber gözlemlenir. Hastalığın etkeni farklılık gösterebilmekle birlikte bakteriler, virüsler ve parazitler olabilir.

Menenjit her insanda farklı etkiler gözlemlenebilir. Bu bazen kendiliğinden iyileşecek kadar hafif, bazen de hayatı tehdit edebilecek kadar ciddi görülebilir. Özellikle bebelerde, çocuklarda ve genç erişkinlerde görülen bir rahatsızlıktır.

Yetişkinlerde menenjit belirtileri gerek kişilerin kendisinde gerekse aile bireylerinden birinde gözlemleniyorsa doktora gidilmelidir. Ayrıca bebeklerinizde de buna dair şüpheleriniz varsa kısa sürede hastaneden randevu alınmalıdır. Zira bakteri kaynaklı olan menenjitin tanısında ve antibiyotik ile tedavisinde geç kalınırsa ölümcül bir rahatsızlık olabilir.

Bunun yanı sıra beyin hasarı yaşanması da yüksektir. Ayrıca Meningokok menenjitinde, hasta ile temas edenlere de koruyucu ilaç uygulanmalıdır.

Menenjit Belirtileri

Menenjit nedir, belirtileri nelerdir herkes tarafından bilinmesi gereken bir konudur. Zira bunlar her kişide gözlemlenebilir. Ciddi olabileceği için belirtileri bilmek doktora erken gitmenize, böylece tanı ve tedavinin daha hızlı uygulanmasına yardımcı olacaktır. Bu sayede elde edilecek sonuçlar da daha başarılı olabilir. Bu bakımdan belirtiler,

  • Baş ağrısı,
  • Havale geçirme,
  • Konsantrasyon zorluğu,
  • Uykuya eğilim,
  • Ense sertliği,
  • Yüksek ateş,
  • Kusma,
  • Baş ağrısı şeklindedir.

Bunun yanı sıra Meningokok menenjitte deri döküntüsü de vardır. Yetişkinlerde menenjit belirtileri önemsenmezse, ileride bir takım komplikasyonlar da oluşturabilir. Ana hatları ile bunlar,

  • Epilepsi,
  • Şok,
  • Böbrek yetmezliği,
  • Ölüm,
  • Yürüme problemleri,
  • İşitme bozuklukları,
  • Beyin hasarı,
  • Görme bozuklukları,
  • Bellek sorunları şeklindedir.

Menenjit hastalığı tehlikeli midir? sorusuna bu nedenle evet yanıtı verilebilir. Ancak belirtileri bilmek, tedavisinde de yardımcı olacaktır.

Menenjit Türleri

Menenjit kapsamına giren çok sayıda tür vardır. Bunlar birbirinden farklı olup temel olarak aşağıda olduğu gibidir;

  • Bakteriyel menenjit: Burada görülen streptococcus pneumoniae, solunum yollarında yer alır. Menenjite neden olmakta olup pnömokok menenjit olarak da adlandırılır. Bunun yanı sıra eisseria meningitidis bakterisinin neden olduğu menenjit de vardır. Bu en tehlikeli türler arasındadır. Haemophilus influenzae ise özellikle çocuklarda görülür. Listeria monocytogenes de yine bu türler arasındadır.
  • Viral menenjit: Bakterilere göre daha hafif seyreder. Influenza, HIV, Herpes gibi virüsler sebep olabilir.
  • Fungal menenjit: Mantarlar sebep olmakta olup AIDS olan kişiler bu türü geçirme bakımından risk grubundadır.
  • Paraziter menenjit: Nadir görülmekte olup parazit enfeksiyonu olan hayvansal gıdalardan alınabilir.

Menenjit tedavisi için uzman doktorlar bunları da belirlemektedir. Tedavi de buna uygun bir şekilde gerçekleştirilir.

YouTube video
Menenjit Nedir ve Kimlerde Görülebilir?

Menenjit Tedavisi

Bebeklerde ve yetişkinlerde menenjit ciddi bir hastalık olabilir. Bu nedenle belirtileri gözlemleniyorsa, en kısa sürede doktora gidilmesi gerekir. Randevu alındıktan sonra ilk olarak muayene yapılmakta, hastanın tıbbi geçmişi alınmaktadır. Tanı yapılırken önce doktor tarafından fizik muayene gerçekleştirilir. Eklemlerin esnekliği, ciltte döküntü olup olmadığı, ense sertliği kontrol edilir. Bunun dışında kan testi yapılarak, enfeksiyon belirteçleri, bakteri ve virüs varlığı incelenir.

Lomper ponksiyon ile bel omurları arasından iğne ile beyin-omurilik sıvısı alınır. Böylece virüslerin ve bakterilerin varlığı incelenir. Bunlara ek olarak bilgisayarlı tomografi ile beyinde herhangi bir anatomik değişiklik bulunup bulunmadığı da araştırılır. Bunların sonucunda bakteriyel menenjit tespit edilirse, uygun antibiyotik tedavilerine başlanmaktadır.

Menenjit tedavisi, test sonuçları ardından belirlenen bakteriye göre şekillenir. Kullanılan antibiyotikler bu bakımdan değişebilir. Dolayısıyla ilaçların bilinçli bir şekilde kullanılması gerekir. Ayrıca tedavi süresi de 7 ile 21 gün arasında, yaşa ve risk faktörüne göre değişebilir.

Bakteriyel menenjit ciddi olduğu için hastanede tedavi yapılmakta, hastanın durumu kontrol edilmektedir. Aynı şekilde ciddi viral vakalar da hastanede yatırılır. Menenjit tedavisi var mı sorusuna erken dönemde doğru tanı konması ve hemen tedaviye başlanması durumunda olumlu yanıt verilebilir.

Ancak dikkat edilmezse kalıcı nöbetler, felç, zihinsel bozukluklar ve işitme kaybı görülebilir. Viral menenjit ise buna uygun ilaçlar ile tedavi edilir. Bol istirahat bu konuda önemlidir. Bunun yanı sıra aşı da Menenjit tedavisi için önemlidir.

Aşılama, hastalığın görülme sıklığını azalttığı için oldukça önemlidir. Bu bebeklere yapılmakta olup üç menenjit aşısının iki tanesi aşı takviminde yer alır.

Meningokok aşıları B ve ACWY tipi olarak iki tanedir. Bebeklerin ikinci ayından itibaren yapılabilir. Ancak menenjit aşısı sadece bunlarla sınırlı değildir. Aynı zamanda,

  • HIV taşıyanlar,
  • Bağışıklık sistemi zayıf olanlar,
  • Askere gidenler,
  • Hac ve umreye gidenler,
  • Toplu alanlarda bulunanlar da aşı yaptırabilir.

Menenjit tedavisi içinde yer alan aşı uygulamaları, önerilen dozlar ile yapılırsa yüzde 95 ile yüzde 100 arasında bir koruma sağlar. Bu ömür boyu bir bağışıklık sağlamaktadır. Menenjit ciddi olduğu için korunmak da önemlidir.

Aşılara ek olarak sık sık ellerin yıkanması ve hijyen kurallarına dikkat edilmesi şarttır. Ayrıca hapşırma ve öksürme esnasında ağzın kapatılması, çevreye bulaşmasını da önler. Bunun yanı sıra hamile kadınlar da iyi bir şekilde pişirilmeyen gıdaları tüketmemelidir.

Yetişkinlerde Menenjit Belirtileri

Menenjit yetişkinlerde de görülebilen bir hastalıktır. Bu nedenle yetişkinlerde menenjit belirtileri bilinmeli, gözlemleniyorsa kısa sürede doktora gidilmelidir. Söz konusu belirtiler maddeler halinde şu şekildedir;

  • Eklem ve kas ağrıları
  • Hızlı soluk alıp verme
  • Titreme
  • Soğuk eller ve ayaklar
  • Havale
  • Bilinç bulanıklığı
  • Sersemlik ve tepkisizlik
  • Parlak ışığa bakmaktan uzak durma
  • Ensede sertlik
  • Boyun tutulması
  • Şiddetli baş ağrısı
  • 38 derece ve daha yüksek ateş

Eğer bunlardan bir veya birkaç tanesi gözlemleniyorsa menenjit tedavisi için doktora gidilmelidir. Muayene yapıldıktan sonra tanı konularak gerekli müdahale yapılabilir.

Bebeklerde Menenjit Belirtileri

Her ne kadar birçok kişi tarafından tahmin edilmese de bebeklerde de menenjit görülebilmektedir. Bebeklerde menenjit belirtileri bilinirse hastaneye daha kısa sürede gidilerek, tedaviye erken başlanabilir. Ana hatları ile bu belirtiler şu şekilde sıralanmaktadır;

  • Yüksek ateş
  • Bıngıldakta şişlik
  • Boyunda sertlik
  • Hareketlerde yavaşlama
  • Ağlama nöbetleri
  • Beslenme sorunları
  • Ensede sertlik
  • Havale
  • Nöbet

Bebeklerde menenjit belirtileri, 2 yaşından küçük çocuklarda da gözlemlenebilir. Bunlar da ana hatları ile aşağıdan incelenebilir;

  • Kaskatı olma
  • Kafada bulunan bıngıldağın aşırı gergin ve şiş olması
  • Soluk ve lekeli bir görünüm
  • İnleme şeklinde yahut çok tiz ağlama
  • Az yemek yeme
  • Vücudun göbeği yukarı kalkık, kafası geride şekilde arkaya bükülmesi

Bu gibi belirtiler varsa en kısa sürede doktora gidilmesi tavsiye edilmektedir.

Menenjit Nasıl Bulaşır?

Menenjit bulaşıcı mı? Her ne kadar birçok kişi bilmese de menenjit bulaşıcı bir hastalıktır. Burada ilk olarak nedenleri bilinmelidir;

Pnömokoklar: Özellikle küçük çocuklarda ve yetişkinlerde görülür. Aşı ile önlenmesi mümkün olup orta kulak enfeksiyonu, zatürre ve sinüzite de sebep olur.

Meningokoklar: Sık görülen bir menenjit etmenidir. Çocuklarda ve yetişkinlerde etkisini gösterir. Üst solunum yollarında enfeksiyona neden olarak beyne ulaşır. Aşı ile önemek mümkündür.

Listeria: Bunlar sosisli sandviçler, pastörize edilmemiş beyniler ya da farklı besinler ile bulaşabilir. Yaşlılarda, yeni doğanlarda, hamile kadınlarda ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda enfeksiyona yol açar. Listeria amile kadınlarda plasentayı geçerek, bebekte ölümcül enfeksiyonlar oluşturabilir.

Menenjit nasıl bulaşır incelendiğinde ise şu gibi konular görülmektedir;

  • Hapşırma
  • Öksürme
  • Öpüşme
  • Bazı mutfak eşyalarını, diş fırçalarını ortak kullanma

Bu bakımdan menenjite yakalanmamak için kişisel hijyene önem gösterilmelidir. Ayrıca diyabet, AIDS, alkolizm ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaç alan kişilerde yakalanma riski artar.

Menenjit tedavi edildiği durumda hastalar normal yaşamına dönebilir. Lakin bazı durumlarda kalıcı etkiler bırakabilir. Yorgunluk, işitme kaybı, hareket kısıtlığı ve zihinsel etkilenme bunlardan bazılarıdır. Ayrıca koordinasyon bozukluğu ve konsantrasyon bozukluğu da yer alabilir.

Bu nedenle menenjit belirtileri varsa kısa süre içinde doktora gidilmesi şarttır. Çocuklarda ilk olarak Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bölümü, sonrasında ise Çocuk Enfeksiyon ve Çocuk Nörolojisi bölümlerine gidilir. Yetişkinler için ise bu Dahiliye ve Nöroloji bölümleridir.

Bebeklerde Menenjit Nedir?

Menenjit belirtileri sadece yetişkinler ile sınırlı değildir. Zira iki yaşın altında olan bebeklerin de bu rahatsızlığa yakalanma riski fazladır. Bir bebek mantar, virüs ya da bakteri kan dolaşımında omuriliğe ve beyne gittiği zaman buna yakalanabilir.

Ancak bunu önlemek için aşılar da yer almaktadır. Bunların kullanılması, yakalanma riskini önemli ölçüde azaltır. Buna karşılık anne-babaların bebeklerde menenjit belirtilerini de bilmesi gerekir. Çocuklar sorunlarını ifade edilmese de bebeklerde gözlemlemek, bunları fark etmek şarttır;

  • Başlarında yer alan yumuşak noktanın şişmesi
  • Çok uykulu olunması ya da uyanmanın zor olması
  • Normale göre daha az aktif ya da enerjik olunması
  • Eskisi gibi yemek yenmemesi
  • Ani yüksek ateşlerin olması
  • Kusma

Bunların dışında parlak ışığa duyarlılık, boyun tutulması ve şiddetli baş ağrısı da vardır. Ancak bir bebekte bunları fark etmek daha zordur. Bebeklerde menenjit belirtileri gözlemlenmişse, kısa sürede doktora gidilmelidir.

Bebeklerde menenjitin nedenleri incelendiğinde ise oldukça geniş olduğu görülmektedir. Virüsler, bakteriler ya da mantarlar buna sebep olabilir. Viral menenjit kapsamında şu hastalıklara neden olan virüsler görülmektedir;

  • Polio olmayan enterovirüsler
  • Grip virüsleri
  • Kızamık virüsleri
  • Kabakulak virüsleri
  • Suçiçeği virüsleri
  • Batı nil virüsü
  • Uçuk virüsü

Bebekler de dahil, 5 yaşın altındaki çocuklarda viral menenjit riski daha fazladır. Özellikle doğum ile 1 aylık zaman diliminde ciddi bir viral enfeksiyon geçirme olasılığı yüksektir. Bebeklerde menenjit nasıl bulaşır incelendiğinde, bakteriyel enfeksiyonlarda şunların ön planda olduğu görülmektedir;

  • B grubu streptokok
  • Escherichia coli
  • Lebsiella pneumoniae gibi gram negatif basiller
  • Listeria monocytogenes
  • Streptococcus pneumoniae
  • Neisseria meningitidis
  • Haemophilus influenzae tip B

Bebeklerde Menenjit Nasıl Bulaşır?

Bebeklerde menenjit nasıl bulaşır mantarlardan da kaynaklanabilen bir durumdur. Eğer bebeğinizde belirtiler varsa teşhis şu yöntemlerle konabilir;

CT Tarama: Apselerin olup olmadığını görmek için bebeğin kafasının BT taraması alınabilir.

Lomber Ponksiyon: Bebeğin beynini ve omuriliğini çevreleyen sıvının bir bölümü alınıp test edilir. Bir şey büyüyüp büyümediğini anlamak için özel plakalara konur.

Kan Testi: Alınan kanlar laboratuvarda analiz edilerek enfeksiyon araştırılır.

Kan kültürleri: Damarlardan alınan kan özel plakalara yayılarak test edilir.

Bunların sonucunda bebekte menenjit olduğu anlaşılırsa, menenjit tedavisi bebeğe özel bir şekilde planlanarak hemen başlanmalıdır.

Kabızlık Nasıl Geçer? – Kabızlık Nasıl Önlenebilir?

Oyla post
Photo of author

Dr. Fatma Su

Ben Dr. Fatma Su, İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümünde uzman olarak çalışmalarımı yürütmekteyim.
Yorum yapın